|
|
محمدشریف شایق:3 حمل1387
بازتاب نوروز در شعر فارسی دری روز اول ماه حمل يا فروردين به عنوان آغاز سال نو همه ساله در کشور های مختلف از جمله تاجیکستان، ایران و افغانستان تجلیل می شود. نوروز در فرهنگ آریاییان یکی از روز های با اهمیت است که آن را با شان و شوکت فراوان جشن می گیرند. این روز که روز اول سال نو است در واقع آغاز فصل رویش و زندگی است، در فصل بهار زمین آنچه درخود دارد بیرون می گذارد و طبیعیت جامه سرد زمستان را از تن بیرون می کند. این واقعة تاریخی درافغانستان مخصوصا در میان فارسی زبانان و ساکنان شمال با مراسم ویژه یی تجلیل می گردد. در زمان حاکمیت طالبان گرامی داشت از نوروز منع قرار داده شده بود. در روز، نوروز مردم لباس نو می پوشند، شیرینی می خورند و به نیت آنکه سال نو شان پر از خوشی و تازه گی ها باشد، سمنک به عنوان یکی از غذاهای شیرین که معمولا در این روز آماده می شود، در میان مردم شهرت دارد. در داستان های کهن آمده است که در روز نوروز جمشید از شاهان آریایی نیشکر را شکسته و آب آن را خورده و به همین منظور مردم نیز خوردن شیرینی در روز نوروز را از نیاکان خویش به ارث برده اند. نوروز به عنوان آغاز فصل رویش و طراوت در شعر وادبیات فارسی دری بازتاب گسترده یافته است که در این جا مشت نمونه خروار برخی از اشعار رانقل می کنیم.
چون سپرم نِه ميان بزم به نوروز
گرفت ازماه فروردين جهان فر عنصري
وقت آن است که مردم ره صحرا گيرند
به جمشيد بر گوهر افشاندند
همي گفت هرکس کز ايدر مرو
آمدنوروز و نو دميد بنفشه
نوروز و گل و نبيد چون زنگ
به نوروز چون برنشستي به تخت
هم آتش بمردي به آتشکده فردوسي
چو خورشيد برزد سر از پشت زاغ فردوسي
نوروز بزرگ آمد آرايش عالم عنصري
آمدت نوروز و آمد جشن نوروزي فراز منوچهري
نوروز روزگار نشاط است و ايمني منوچهري
نديدي به نوروز گشته به صحرا ناصرخسرو
نوروز به از مهرگان اگرچه ناصرخسرو
از پس خويشت بدواند همي ناصرخسرو
بر چهره گل نسيم نوروز خوش است خيام
روز نوروز همي گفتم با من باشي سوزني
تا که شد نوروز سلطان فلک را ميزبان خاقاني
طبع مراست جان تهي تحفه سخن خاقاني
خيز به شمشير صبح سر ببُر اين مرغ را خاقاني
ز بس نارنج ونار مجلس افروز نظامي
جمالش باد دايم مجلس افروز نظامي
آدمي نيست که عاشق نشود فصل بهار سعدي
نوروز بزرگم بزن اي مطرب امروز منوچهري در پرده نوروز بدين وزن غزل گفت وزني که همه مطلع فتح و ظفر آمد سوزنی |
