گزارش: کانون اندیشه سبز
مقدمه: سخنی بروایت انجام
گزارش نخستین سفر گروه " ایجاد و تحکیم روابط " جوانان افغانستان - پاکستان درزمینه ی فعالیتهای سیاسی - مدنی و فرهنگی.
یکهفته پیش از امروز پروگرامی تحت نام تبادلهء افکار میان رهبران جوان پاکستان و افغانستان از طرف مؤسسه آلمانی ( F E S-A ) یا (فرد ریش ایبرت ستوفتنگ) تمویل گردیده بود. مؤسسه مذکور که یک نهاد سیاسی آلمانی بوده و اساساً این نهاد در راستای تفهیم نظام سیاسی ( Social Democracy ) عمل می کند.
بنیاد (فرد ریش ایبرت ستوفتنگ) معمولاً برگزار کنندهء چنین مباحث و گفتمان های فرا کشوری در سطح کشور های مختلف دنیا بوده و همچنان پروگرام تبادلهء افکار میان رهبران جوان پاکستان و افغانستان یکی از جملهء آنها به حساب می آید.
اشتراک کننده گان در پروگرام تبادلهء افکار میان رهبران جوان افغانستان و پاکستان عبارت بودند از:
1. احمد جاوید صمدی
2. شفیق الله شهیر
3. آرزو قانع
4. عنایت الله صافی
5. سحر پیکان
6. محمد ایاز پژوهش
7. احمد فواد پیام
8. احمد مرید حلیمی
9. شعیب تیموری
10. علی اصغر کریمی
11. ذکی فاضل
همکاران مؤظف و رهنمأ:
1. عبدالرؤف (پاکستان).
2. عبدالغفار (پاکستان).
3. عبدالزاهد جهان زیب (پاکستان).
به اساس پروگرام مرتبه قبلی طیاره حامل گروپ جوانان افغانستانی به ساعت 8:00 شام به وقت پاکستان به زمین نشست و بعداز معرفی با شخص رابط ، جوانان افغانستانی به هوتل مرگاله انتقال گردیدند.
9 جون: پروگرام روز اول : (دوشنبه):
آغاز سفر بطرف کشور پاکستان بمنظور اشتراک در پروگرام تبادلهء افکار میان رهبران جوان پاکستان و افغانستان.
وقت نشست هواپیما ساعت 8:30 شام به وقت پاکستان.
10 جون : پروگرام روز دوم (سه شنبه):
مهمانخانه مهرگاه (مرکزآموزشی رهبران جوان پاکستان)
الف: موضوع: معلومات در رابطه فعالیت های جامعه مدنی پاکستان:
ملاقات با خانم فوزیه سعید فعال جامعه مدنی و رئیس عمومی بنیاد اجتماعی "مهرگاه".
بنیاد اجتماعی مهرگاه که یک نهاد مستقل پاکستانی بوده و توسط جمعی از فعالان جامعه مدنی پاکستانی فعالیت می نماید. البته این نهاد در راستای ظرفیت سازی جوانان پاکستانی در بخش های مختلف و بخصوص شناخت آنها ازجامعه مدنی فعالیت می نماید و نهاد دارای 60 تن آموزگار داوطلب که دارای درجات تحصیلی دوکتورا هستند برنامه های ظرفیت سازی شان را به پیش میبرند. (اسلام آباد، پاکستان).
ب: موضوع: نقش جوانان در انکشاف جامعه:
موضوع فوق الذکر توسط داکتر سید علی جعفری یکتن از آموزگاران مؤفق و نامدار جامعه شناس پاکستانی به پیش برده شد و درین نشست دقیقاً روی نقش جوانان در جامعه و توانائی های فکر آنها بحث های جالب و آموزندهء صورت گرفت. (اسلام آباد، پاکستان).
ج: موضوع : نقش جوانان در سیاست:
درین نشست آقای حسام سجاد اختر رئیس "حزب حقوق و تحرک مردم پاکستان" اشتراک کرده بودند ، البته قابل یادآوریست آقای سجاد اختر از جمله آموزگاران سرشناس دانشگاه لاهور در دانشکده علوم سیاسی نیز است. (اسلام آباد ، پاکستان).
د: موضوع: چگونگی روابط سیاسی پاکستان و افغانستان و بعضی موضوعات عمده دیگر:
این نشست با آقای جنرال اسد درانی رئیس پیشین سازمان استخباراتی پاکستان (آی، اس، آی) ( I S I ) صورت گرفت که از جمله عمده ترین و جالب ترین مباحث در این پروگرام به شمار میرود.
درین نشست آقای درانی در رابطه به روابط سیاسی پاکستان با افغانستان بصورت مفصل معلومات ارائه کردند و تأکید براین داشتند که پاکستان همواره در سدد ایجاد یک افغانستان با قوت و نیرو در منطقه بوده است و بگفته آنها این افغانستان بوده که همیشه برای کشور پاکستان مشکل ساز بوده است. قابل ذکر است آقای درانی یک لستی از مساعدت ها و همکاری های کشور پاکستان را از آغاز جهاد و حتی قبل از جهاد را باخود داشتند که شامل می شد از:
§ حمایت پاکستان از مجاهدین در دوران جهاد علیه شوروی سابق.
§ حمایت پاکستان از نظام جدید تأسیس مجاهدین در کابل (بریاست برهان الدین ربانی).
§ زمینه سازی نشست های مختلف میان رهبران مجاهدین در پاکستان.
§ زمینه سازی محلات مختلف برای اسکان مهاجرین دوران جهاد و پس از آن.
§ و بالاخره حمایت پاکستان از نظام حاکم فعلی افغانستان.
سپس آقای درانی با پرسش ها/سوالات پیهم و شتابان ( گیچ آور ) جوانان افغانستانی مواجه شدند که در نتیجه بعضی مشکلات را نیز از جانب حکومات پاکستانی پذیرفتند، همچنان از بیان جوابات بعضی از سوالات خودداری کردند.
به تعقیب این نشست صرفیه یی از جانب یکی از مؤسسات بین المللی آلمانی مستقر در اسلام آباد برای سناتوران (اعضای مجلس اعیان) افغانستانی و تیم جوانان افغانستانی ترتیب گردیده بود که همه در آن اشتراک نموده بودند. (اسلام آباد، پاکستان).
11 جون : پروگرام روز سوم (چهارشنبه):
الف: موضوع: بحث معلوماتی در رابطه به کشور های آسیای مرکزی:
مطابق پروگرام مرتبه ملاقات و نشست در مرکز مطالعات آسیای مرکزی (دانشگاه قاعد اعظم) با داکتر احمد حسن دانی تحلیلگر سرشناس مسایل منطقه بخصوص آسیای مرکزی تدویر گردید. درین نشست اعم از جوانان افغانستانی و پاکستانی اشتراک نموده بودند و عمدتاً روی موضوعات معلوماتی در رابطه به کشور های افغانستان و پاکستان و همگونی این کشور از جهت مذهب ، فرهنگ و تا حدی هم زبان مشترک بحث و تبادل نظر صورت گرفت. (اسلام آباد، پاکستان).
ب: موضوع: چگونگی ایجاد یک شبکه وسیع جوانان پاکستانی با افغانستانی:
درین نشست جوانان دانشگاه پنجاب و جوانان افغانستانی اشتراک کرده بودند و بیشتر جوانان تأکید بر ایجاد یک نهاد مشترک افغان – پاک (افغانستان – پاکستان) را داشتند تا ذریعه آن جوانان هر دو طرف بتوانند دیدگاه ها و نظریات شان را با یکدیگر شریک سازند. آنچه درین نشست قابل دقت بوده است همانا دیدن جوانان با درک و با فهم افغانستانی در مقابل جوانان پاکستانی بوده که به بیان خود آنها اصلاً تصور این چنین جوانانی را از کشور افغانستان نداشته اند. (لاهور، پاکستان).
12 جون : پروگرام روز چهارم (پنجشنبه):
الف: موضوع: نقش جوانان در ایجاد روابط فرهنگی و حفظ ثبات میان پاکستان و افغانستان:
در رابطه به موضوع فوق نشستی در دانشگاه پنجاب در (مرکز مطالعات آسیای جنوبی) صورت گرفت که درین مبحث آقای داکتر سلیم که موصوف داکتر زبان و ادبیات فارسی هستند روی موضوعات فرهنگی و ادبی بحث نمودند و زبان فارسی دری را از جمله زبان های بهشت خطاب کردند و بسیار علاقه مندی نشان دادند تا از افغانستان در آینده نزدیک دیدن نمایند. همچنان در رابطه به مناسبت های فرهنگی افغانستان و پاکستان اشاره کرده از شاعر بزرگ زبان فارسی دری مولانای بزرگ بلخ و اقبال لاهوری نام بردند.
بعداز همین مباحث فرهنگی آقای اعجازخان کارشناس مسایل امنیتی آسیای جنوبی در مجلس حاضر شدند و آجندای مجلس برهم خورده و مباحث سیاسی ، امنیتی و غیره مورد بحث قرار گرفت و بدلیل همسان نبودن دیدگاه های جوانان افغانستانی و آقای اعجازخان هیچگونه نتیجه مطلوب هم در قبال نداشت.(لاهور، پاکستان).
ب: موضوع: بازدید با رئیس و اعضای کمیسیون حقوق بشرپاکستان:
در ملاقات با اعضای کمیسیون حقوق بشر پاکستان روی حالت جاری حقوق بشر در پاکستان بحث و تبادل نظر صورت گرفته و در این نشست همانند مباحث قبل سوالات مختلف در رابطه به خشونت ، ضرب و شتم در مقابل افغانستانی های مهاجر در پاکستان سوالات مختلف از جانب جوانان افغانستانی مطرح گردید و در مقابل رئیس کمیسیون حقوق بشر پاکستان آقای آی رحمت جوابات نا مکمل ارائه گردید. (لاهور، پاکستان).
13 جون : پروگرام روز پنجم (جمعه):
الف: موضوع: بازدید ازستدیوهای شبکه خبری پشتو "خیبر":
سفر دوباره به جانب اسلام آباد و بازدید از ستدیو های خبری و تولیدی شبکه خبری و سیاسی پشتو (خیبر). (اسلام آباد ، پاکستان).
14جون :پروگرام روز ششم (شنبه):
الف: موضوع: ملاقات با مسؤولین کمیسیون تحصیلات عالی پاکستان:
درین ملاقات روی روند دانشگاهی پاکستان و سطح تعلیمی دانشگاه ها ، انستیتوت ها، مکاتب ، مدارس و غیره منابع تعلیمی بحث و تبادل نظر صورت گرفته و در مقابل توسط آقای مختاراحمد عضؤ ارشد کمیسیون تحصیلات عالی پاکستان معلومات همه جانبه ارائه گردید، البته باید گفت که این کمیسیون بمثابه یک نهاد معتبر در بخش تحصیلی یا تعلیمی پاکستان به شمار می رود و بیشتر مسؤولیت این نهاد فراهم سازی بورس های تحصیلی برای دانش آموزان پاکستانی ، تهیه اسناد تعلیمی و تحصیلی برای نهاد های آموزشی ، نظارت از سیستم تعلیمی و در کل این نهاد روی بلند بردن کیفیت تحصیلی دانشگاه ها فعالیت می نماید.
آقای مختاراحمد افزودند که دولت پاکستان حدود 1000 بورس تحصیلی را به دانش آموزان افغانستان در سطوح مختلف تعلیمی آمده کرده و به افغانستان فرستاده اند ، اما بقول آنها از جانب حکومت افغانستان هیچ نوع جواب رسمی یی نرسیده است. (اسلام آباد، پاکستان).
ب: موضوع: نقش احزاب سیاسی منطقه در ایجاد روابط مستحکم میان پاکستان و افغانستان:
به اساس پلان مرتبه قرار بود که جوانان افغانستانی با آقای افرآسیاب ختک رئیس ولایتی حزب عوامی نشنل پارتی پاکستان در دفتر مرکزی این حزب ملاقات نمایند ، اما نظربه بروز بعضی معاذیر موصوف نتوانست درین ملاقات اشتراک نماید در عوض آقای میا افتخارحسن خان وزیر اطلاعات سوبه بلوچستان در پشاور در دفتر مرکزی (باچا خان) حزب عوامی نشنل پارتی با جوانان افغانستانی ملاقات کردند. البته درین مبحث موضوعات مهم چون خط دیورند و غیره روابط پشتون های هر دو طرف سرحد دیورند بحث صورت گرفت و در مقابل آقای میا افتخار حسن به سوالات جوانان افغانستانی پاسخ های نا مکمل ارائه نمودند که از طرف جوانان افغانستانی قابل قناعت نبوده است. (پشاور، پاکستان).
15 جون : پروگرام روز هفتم (یکشنبه):
الف: موضوع : بازدید و ملاقات با اتحادیه مشترک جوانان پاکستانی و افغانستانی:
درین نشست اعضای اتحادیه مشترک جوانان پاکستانی و افغانستانی اشتراک نموده بودند و بیشتر جوانان هر جانب در رابطه به تحکیم روابط میان جوانان هر دو کشور صحبت کردند، باید گفت این اتحادیه توسط یک مؤسسه غیر دولتی (SP A D O) یا "مؤسسهء تحکیم صلح و انکشاف" ایجاد گردیده است. (پشاور، پاکستان).
ب : موضوع : نشست مختصر با تیم رهبران جوان پشاور، پاکستان:
درین نشست هم روی چگونگی تحکیم روابط میان جوانان افغانستانی و پاکستانی بحث های ارزندهء صورت گرفت و جوانان هر دو جانب علاقه مند تداوم اینگونه برنامه ها بودند. (پشاور، پاکستان).
16 جون : پروگرام روز هشتم (دوشنبه):
الف: موضوع: بازدید از دفتر (FES-P) فرد ریش ایبرد فورستنگ:
در بازدید از دفتر (FES-P) در اسلام آباد پاکستان معرفی همه جانبه از کارکرد های این دفتر در جریان فعالیت اش در پاکستان توسط مسؤولین دفتر مذکور (آقای عبدالرؤف) ارائه گردید.
حرکت به طرف میدان هوائی بین المللی اسلام آباد و پرواز بطرف کابل.
ساعت نشست هوا پیما به وقت کابل 4:20 بعدازظهر
سوالات و جوابات؟!
*****************
با احترام
شفیق الله شهیر کانون اندیشه سبز
عکسهای یادگاری
مرکز مطالعات آسیای جنوبی دانشگاه پنجاب
ملاقات با آی رحمت رئیس کمیسیون حقوق بشر پاکستان
اسد درانی رئیس اسبق آی اس آی
ستدیوی خبر تلویزیون خیبر (پشتو)