فرهاد
خلیلی:
21 دلو 1387
صلح به
عنوان هدف در صحنهء سیاست جهانی
بیشتر
دانشمندان بر آنند که «صلحـــ» از هدف های اساسی کشور ها در صحنهء بین
المللی به شمار می رود . مقصود از صلح « پرهیز از اختلاف شدید و بر
خورد نظامی با سایر کشور هاست» به بیان دیگر صلح بین المللی همان ثبات
نسبی نظامی ، تعادل قدرت و فقدان اختلال و بی نظمی کلی در نظام بین
المللی موجود یا در شالودهء روابط میان کشور هاست.
اندیشمندان
روابط بین الملل
پرهیز از جنگ
را یکی از هدف های ملی بشمار آورده اند. زیرا به زعم اینان در جنگ،
منابع انسانی و مادی و معنوی تلف می شود و معمولاٌ آنچه با جنگ بدست می
آید کمتر از آن چیزی است که از دست می رود. از اینروست که برخی بر
قراری و حفظ صلح را به عنوان یکی از هدف های بنیادی کشور ها به شمار
آورده اند.
علت دیگر
این که حفظ صلح به صورت یکی از هدف های بنیادین کشور ها در راه حفظ
صلح این است که در صورت و جود صلح در صحنهء بین المللی ، سایر منافع
کشور ها ، به ویژه امنیت ملی ، معمولاٌ بهتر و آسان تر تاءمین و حفظ
می شود.
افزون بر
این در عصر اتم و با فرض قریب به یقینی که جنگ هسته ای موجب نابودی
طرفین جنگ می گردد ، پرهیز از جنگ بیش از همیشه لازم و ضروری شمرده شده
است.
در تاریخ
ملت ها کم نیست مواردی که صلح با خلوص نیت از سوی آن ها مورد تایید قرا
گرفته است . برای نمونه در سال 1920 چهل و دو کشور میثاق جامعهء ملل
را پذیرفتند و متعهد شدند که همکاری بین المللی را تقویت کرده و از
راه عدم توسل به زور در راه صلح و امنیت بین المللی بکوشند.
در سال
1928 در پیمان پاریس که « پیمان بریان-کلوگ» معروف است کشور های امضا
کننده تحریم جنگ ،انصراف خود را از توسل به زور اعلام داشتند.
در سال
1945 در سانفرانسیسکو 51 کشور با امضای منشورملل متحد توسل به جنگ را
نا بجا و ناشایست شمرده و متعهد شدند که اختلافات خود را از راه های
مسالمت آمیز حل و فصل کنند.
با اعتقاد
به لزوم پرهیز از جنگ، امضا کنندگان منشور ملل متحد در سانفرانسیسکو
سازمان ملل متحد را بنیان گذاشتند که هدف اصلی و اساسی آن حفظ صلح و
امنیت بین المللی است. برای حصول به این هدف تصمیم گرفته شد که اقدامات
دسته جمعی برای جلوگیری از جنگ و بر طرف گردن هر نوع تهدیدی که صلح را
به مخاطره اندازد بعمل آید.
در مقدمهء
منشور ملل متحد چنین آمده است:
« ما مردم
ملل متحد با تصمیم به محفوظ داشتن نسل های آینده از بلای جنگ که دوبار
در مدت عمر ما افراد بشر را دچار مصاءب غیر قابل بیان نموده مصمم
هستیم»... با یکدیگر همکاری کنیم.
در همین
مقدمه آمده است که ملت های عضو ملل متحد تعهد کرده اند که به منظور حفظ
صلح و عدم توسل به جنگ « چون همسایگان خوب» با هم زندگی کرده و « صبر و
شکیبایی » پیشه کنند.
چنان که
گذشت جانبداری از صلح و تحریم جنگ را در اظهارات و تعهدات رسمی کشور ها
و نیز در مدارک دیپلماتیک فراوان میتوان یافت، و لی آنچه در رفتار و
کردار کشور ها در صحنهء بین الملل دیده می شود غالباٌ خلاف آنرا ثابت
کرده است. واقعیات سیاسی نشان می دهد که جنگ-لا اقل در گذشته- تقریباٌ
یک « وضع عادی و طبیعی» در روابط دولت ها به شمار می رفته است.
امید به
اینکه جنگی دیگر بمیان نیاید تا چشمان کودکی اشکبارشود و غربت و
آوارگی تعداد زیاد ی از انسانها را از خانه و کاشانه شان دور سازد.
فرهاد خلیلی
farhadkhll@gmail.com