عبدالقدیر {علم}: 11 جوزا 1388

 

طفل امروز، جوان فردا

در کشور عزیز وزخمی ما افغانستان برسم اطاعت وپیروی از سائر کشور ها از روز جهانی کودک تجلیل بعمل میاید. درین روز مانند  روز های مادر ، زن ، معلم کارگر وغیره عدۀ در محراب ومنبر وبرخی بر سری تر یبون های تبلیغاتی سخنرانی را تمرین میکنند. از رئیس جمهور شروع تا وزیر ورئیس همه از نا هنجاری ها ونا ملائمات ورنج ومصیبت اطفال شکایت میکنند گو اینکه نعوذ بالله خداوند  در برابر این قوم مقصر است؟؟درین کشور  برای زن ، مادر ،معلم ،طفل ، کار .کار گر هیچکدام نظام زندگی قانونمند وجود نداشته وهیچ سیستم سالم ویا بیمه اجتماعی وجود ندارد. تمام حقوق این اقشار در تدویر محافل غیر ضروری ومصرف یکمقدار پول بنام تدارکات وتحایف به فرد مورد نظر خلاصه میگردد. چون اطفال أهل تکلیف نبوده بهتر است به بهانه روز کودک جوانان را مورد خطاب قرار دهیم..

فرایند زنگی درجوانی:دورۀ جوانی دورۀ طلائی زندگیست، دورۀ نشاط وشور وانقلاب دورۀ که زندگی دچار نو سانات .تغییرات  ونا همگونی هاست. درین دوره جوانان، نیمی روز چون موج پر طلاطم وسهمگین دریا ولحظۀ چون اقیانوس آرام، گاهی چون شکوفه تازه بهاری وزمانی چون برگ زرد پائیزی  در بستر روزگار جلوه نمائی میکنند.ولی این دور مرحلۀ با ارزشی است که باید قدرش را دانست وحقش را بحق ادا کرد. جوانی موهبت بزرگ وعطیۀ کبری الهیست که چون باد سرسر وبنفشه بهاری زود از پیش چشمانت میگذرد وبا عبور نا خود آگاه ازین مرحله مانند ما میگوئی جوانی یک بهار بود وبگذشت. ویا جوانی یادت بخیر کجائی؟؟ دیگر این دا دوفریاد سود ندارد.لذا کودکان به شفت ودستگیری نیاز دارند وجوانان به مراقبت ورهنمای وبهره گیری از لحظات پر بار زندگی...

دانشمندان، علماء، مجتهدین ،متخصصین علم روانشناسی  ومجر بین تر بیت اطفال وجوانان در مورد تر بیت جوانان رهنمودهای مؤثر وشایستۀ را پیشکش نموده اند .این رهنمود ها شامل تر بیت سالم مراقبت دائم ،درک نیاز مندی جوانان،بر خورد سنجیده با خطا ها، گذشت وچشم پوشی از لغزش ها ، أهمیت دادن به ابتکارات وخلاقیت ها،استفاده از نظریات شایسته ونیکو، تشویق جوانان به الفت گیری با فامیل، ودر نهایت مراقبت وکنترول این کتله در دورۀ عبور از طفلی به جوانی تا سر حد مسئولیت پذیری میباشد.ودرین نوشته به برخی از خصلت های جوانی واثر پذیری جوان از حوادث روز گار با قسمت از مسئولیت والدین اشاره میشود.

جوانان در دوران بلوغ که وارد مر حلۀ حساس زندگی میشوند به مشوره ومراقبت بیشتری نیاز دارند، در این مر حله حالت های خاصی  از لحاظ روحی وجسمی جوان را محاصره مینماید ،غرور جوانی وتمائل با پدیده های بیرون از محیط فامیل وآمیزش با فر هنگ کوچه وبازار چیز هایست که بر شخصیت جوانا اثر فوری گذاشته واز همین مر حله مسیر رفتاری جوانان ویا نو بالغان تعین میشود.در چنین شرائط بسیاری از جوانان آموخته های بیرون را نسبت به تر بیت فامیل تر جیح داده وخودرا هر لحظه در گروی همین ارزش های پوچ وبی ارزش می بینند .ارزشهائیکه آهسته آهسته جوان را از خانه به کوچه برده تابع فر هنگ پر زرق وبرق بیرون میسازد. این طیف از جوانان دیگر گرمی محبت خانه را کمتر إحساس نموده وراز ونیاز شان با افراد نا باب ،منحرف  وبازاری بوده خصلت های ذیل در وجود شان مشاهده میگردد.

* پنهان کاری:جوانانیکه بر خلاف ارزش های خانودگی از بیرون اثر میگیرند غالبا پنهان کار وگرفته به نظر می رسند دلیل آن این است آنچه را در بیرون محیط خانه فرا گرفته وبحکم جوانی با آن التزام دارد با ارزش های اخلاقی وتر بیتی کانون خانواده در تضاد است ونمیتواند آموخته های خودرا در داخل خانه تبارز دهد وقتی اختلاط وبالندگی ارزشها ممکن نباشد زمینه های تفاهم ،مشوره ،محبت وصمیمیت نیز از بین میرود. إحساس تک روی وپنهان کاری افزایش میابد.هر گاه این روند ادامه یابد دروغ وعدم صداقت لایه آنرا تشکیل میدهد وجوان بخاطر پوشاندن راز خود مجبور به دروغ گفتن میشود.دروغ رأس تمام بدی هاست ودر لایه وپوشش این پدیده تمام نا هنجاری ها پنهان نگهداشته میشود.واین خصلت از بد ترین خصلت های دورۀ جوانیست .

اثر پذیری ازبیرون:. محيط نيرومند اجتماع  در هر گوشه دنیا قادر است، به آسانى جوان را همرنگ خود سازد و خلق و منش خانوادگى او را كه هماهنگ با روش‏هاى اجتماعى نيست، به دست فراموشى بسپارد. در چنین حالتی دیگر نصائح والدین وارزش های فامیلی برای این نوع جوانا ن یک جریان مضحک بیش نیست .همان است که جوان کاملا در مخالفت با ارزش های فامیل رشد میکند.وبد رشد میکند چون ساختارو تکوین شخصیت جوان درین دوران تکوین آیندۀ آن میباشد. بدون تردید وقتی جوانان با افراد منحرف فکری واخلاقی مصاحب وهمراه میشوند بزودی از ایشان اثر میگیرند.، ودوستان منحرف با نمایش زرق وبرق های موهوم بیشترین اثر را در انحراف فکری واخلاقی نو جوانان دارند.

چرا چنین است؟:

 دوره جوانی دوره طفلی نیست که مسائل را بدون چون وچرا واطا عت به پایان برساند.درین دوره جوان تلاش میورزد مستقل باشد واین حس گاهی آنرا به بیراهه می برد چون او نمیتواند آمو خته های خودرا با واقعیت های جامعه انطباق دهد.او با خیالبافی ورشد أهداف خیالی که از رسانه ها وتبلیغات ولاف وپتاق های هم نشینان در صفحه ذهنش نقش بسته به کار های نا ممکن وفوق توان خود اقدام می ورزد. وبه این اقدام ناسنجیده به شکست مواجه میگردد در صورتیکه توان مقابله با شکست را نداشته باشد هیولای یأس ونا امیدی اطرافش را فرا میگیرد ، رفته رفته به مشکلات عصبی مبتلا وانتقام شکست خودرا از فامیل میگیرد واگر این کار را نتوانست بخاطر آرامش روحی به إعتیاد پناه می برد وزندگی را بسوی پرتگاه نیستی  سوق میدهد.اگر در اصلاح وتر بیت نوا جوانان سهل انگاری شود عاقبت ناگوار در انتظار شان خواهد بود.عاقبتی که انجامش شکست عقده وإعتیاد است.

فرار از تعلیم وتعلم : در بسیاری از موارد جوانا محیط تعلیم وآموزش را ترک ووبه خواهشات موهوم رویا های غیر عملی خود پناه می برند.در حالیکه جوانا ن بیشتر از هرکسی دیگر ظرف ویا بستر برای نشو نما وگسترش  زیور علم وادب میباشند. یعنی جوهر ذاتی هر جوان را تعلیم وفراگیری علم ودانش توأم با تر بیت اخلاقی آن تشکیل میدهد.این ارزشها مرز را نمیشناسد هم در مکاتب دینی این ارزش جایگاه نخست را دارند وهم در مکاتب غیر دینی واگر نو بالغ ویا جوانی از تعلیم باز ماند واز اخلاق وادب شایسته وبایسته فاصله گیر فت دران صورت از قطار انسانیت خارج میگردد.واین نو جوانان فراآورد های کوچه وبازار را که از صحبت وهم نشینی فراریان مکتب وفامیل آموخته شامل اصول زندگی خود میسازد وبه آن دل خوش میکند او گاهی با خوش باوری خودرا فریب میدهد..این طیف از جوانان دیگر حوصله شنیدن حرف های عبرت آمیز استاد و نصایح مهر آ گین والدین را نداشته وانحراف از مسیر باطل برایش دشوار وغیر قابل قبول است.

مسئولیت والدین:

ارزش وارجگذاری: والدین باید شایستگی فرزند شانرا ارج گذارند واز توانای های فکری شان در بحبوحه حیات اجتماعی واقتصادی استفاده برده بلند رفتنش را در هر پله از نردبان زندگی جشن بگیرند.. مثلا فرزند در محیط مکتب ومدرسه از لحاظ تعلیم وتر بیه جایگاه بلندی دارد وابتکارات آن من حیث الگو ضامن رفاه اجتماعی ورشد اقتصادی میگردد درین صورت جایگاه ومقام آن باید برای والدین نیز مایه مباهات وافتخار بوده زمینه شکوفائی وبالندگی بیشتر آنرا مساعد سازند.این نوع ارتباط که ناشی از تأثیر متقابل فرزند ووالدین است گره فامیلی را محکمتر وفضای دوستی ومحبت را گرمتر میسازد. واگر جوانی دارائی ویژه گی ها وارزش های علمی واخلاقی نباشد درانصورت نه تشویقی وجود دارد ونه هم گرمی ومحبتی...

محبت وصمییمت:والدین با محبت وصمیمیت میتوانند پرده از راز های نهفته وإحساس بی إعتمادئی بین فرزندان شان بر دارند هر چند محبت والدین نسبت به فرزند شان یک امر فطریست اما تقویت این محبت مربوط ومنوط به جوانان است که چگونه میتوانند با فراگیری وکسب علم ودانش افتخار آفرینی کنند ومحبت شان درسر زمین قلب والدین ریشه دواند.اگر جوانان در مسیر مثبت گام بر دارند طوریکه چراغ راه هم وطنان وعصا دست والدین گردند درانصورت محبت رشد میکند واگر این قشر با بی مسئولیتی از کاروان عقب بمانند طوریکه مایه شر مساری وسر افگندی والدین گردند درانصورت  محبت وصمیمت در دل ها جوانه نخواهد زد و پیوند فطری نیز آسیب پذیر خواهد شد.

اثر آموزه های دینی بر جوانان:بر والدین است باانجام أعمال نیک در روشنی دساتیراسلامی تلاش ورزند تا فرزند شان باآموزه‏هاى گران‏سنگ اسلامى، انس  والفت گرفته ، زمينه های هدایت شان بیشتر فراهم گردد. بی خبری از ارزش های دینی واخلاقی قدرت تمیز وتشخیص جوانان را کاهش داده بجای مهر والدین محبت مصاحبین بازار وکوچه در دل شان جا میگیرد همان است که  بسيارى از دختران و پسران، نسبت محروم بودن از آموزش های دینی ونداستن مقام وارزش والدین كانون گرم خانواده را رها مى‏كنند، دانشمندان بر این عقیده اند که در دوره نوجوانی، آمادگی های لازم برای درک مفاهیم و ارزش های دینی به وجود می آید، دیدگاه های مذهبی نوجوانان قوت بیشتری پیدا می کند و اگر فرصت مناسبی در اختیارش قرار گیرد، باورها و رفتارهای دینی را با علاقه می آموزد. تحقیقات نشان می دهند، بسیاری از نوجوانان و جوانان اعتقاد دارند در زندگی « ایمان دینی» امر کاملاً مهمی است.واین ارزشهای معنوی پاسخگوی بسا از نیاز وسوال هاست. اگر انسان نیازهای مالی و اقتصادی دارد، نیازهای روحی و معنوی هم دارد. اگر تنها به دنبال نیازهای مالی برویم، به طور حتم چیزهای مهم زیادی را در زندگی از دست خواهیم داد. زندگی انسان بدون ارزش های اخلاقی و معنوی، ارزشی ندارد. توجه به نیازهای معنوی، به آرامش روانی همه مردم به ویژه نوجوان کمک می کند

جوانان باید أعمال خودرا محاسبه کنند.پیامبر بزرگ اسلام میفر ماید انسان عاقل کسیست که هر شب أعمال یومیه خودرا محاسبه مقایسه وبر رسی کند..درباب فراگیری دانش در مسئله تمثیل اخلاق وادب دربخش عائد مالی در عرصه مصارف در بر خورد با عام مردم در اطاعت از والدین وغیره مخاطب این ارشاد پیامبر اسلام نیز  عام است اما ازانجائیکه شخصیت سازی از جوانی آغاز میشود بیشترین تمر کز بالای جوانان شده است. تا خودرا بسازند.