گلچین

بسم الله الرحمن الرحیم

قربانی

خداي متعال فرموده است:

 (فَصَلِّ لِرَبِّك وانْحَرْ- پس براي پروردگار خويش نماز بگزار، و قرباني كن)  (سوره كوثر-2) و رسول خدا (ص) فرموده است:

 (ما عَمِل اِبْنُ آدَممَ مِنْ عَمَلٍ يَوْمَ النّحْرِ احَبّ الي الله مِنْ اِهْرَاقِ الدَّمِ و انه لَيأْتِيْ يَوْمَ الْقِيَامَه بقرُونِها، وَاَشْعَارِهَا، و اظْلافِهَا و اِنَّ الدّمَ لَيَقَعُ بِمَكانٍ قَبْلَ اَنْ يَقَعَ بالارضِ فَطِيْبُوابهَا نفساً- فرزند آدم هيچ عملي را در روز عيد قربان دوست داشته تر به سوي خداوند از ريختن خون، انجام نداده است و به تحقيق كه قرباني در روز قيامت مي آيد با شاخهاي خويش و مويهاي خويش و سمهاي خويش، و به تحقيق كه خون به مكاني فرو مي ريزد بزرگ، قبل از آنكه بر زمين بريزد، پس به آن خاطر خوش باشيد).
(به روايت ترمذي از عايشه رضي الله عنها) و نيز رسول خدا (ص) فرموده است:
(مَن كانَ لهُ سِعَه وَلَمْ يُضِحَّ فلا يَقْربَنَّ مُصلانا- كسي كه داراي فراخ دستي و توانايي اي هست و قرباني نمي كند پس به مصلاي ما نزديك نشود). (به روايت ابن ماجه از ابي هريره رضي الله عنه)
اضحيه به ضم همزه و كسر آن با تخفيف يا و تشديد آن: اسم آن چيزي است كه در روز عيد قربان ذبح كرده مي شود. و اضحيه در اصطلاح شرع: همانا ذبح كردن حيوان مخصوصي است به نيت قربت در وقت مخصوصي). اضحيه در نزد امام ابو حنيفه (رح) واجب است، و فتوا نيز بر آن مي باشد.
اضحيه در نزد امام ابو يوسف و امام محمد (رحمهما الله) سنت مؤكده است.

قربان برچه كسي واجب است؟

قرباني واجب نيست مگر بر كسي كه در آن شرطهاي آتي موجود گردد:
1- اينكه مسلمان باشد، پس قرباني بر كافر واجب نيست.

 2- اينكه آزاد باشد، پس قربان بر برده واجب نيست.

 3- اينكه مقيم باشد، پس قرباني بر مسافر واجب نيست.

 4- اينكه غني و توانگر باشد، پس قرباني بر فقير واجب نيست.

 و در وجوب قرباني اين شرط نيست كه يك سال كامل بر نصاب گردد. بلكه اگر شخص مسلمان در روز عيد قربان افزون بر نيازمنديهاي اصلي خويش مالك مقدار نصاب بود، قرباني بروي واجب مي شود.
وقت قرباني

وقت قرباني از طلوع صبح روز دهم ذي الحجه آغاز مي شود.

 و وقت آن تاپيش از غروب روز دوازدهم ذي الحجه ادامه مي يابد.

 مگر بايد توجه داشت كه براي مردم شهر ها، و قريه هاي بزرگ جواز ندارد كه قرباني ها را قبل از نماز عيد ذبح كنند، اما براي مردم قريه هاي كوچكي كه در آنها نماز عيد واجب نيست، جائز است كه قرباني را بعد از طلوع صبح ذبح نمايند.

 افضل؛ ذبح كردن قرباني در روز اول از روزهاي عيد قربان است، سپس در روز دوم، و سپس در روز سوم. و مستحب است كه شخص قرباني خود را خودش ذبح كند؛ اگر عمل ذبح را به نيكوئي انجام داده مي توانست.

 اما اگر چنانچه عمل ذبح را به نيكوئي انجام داده نمي توانست، پس افضل اين است كه از غير خويش در اين رابطه كمك بخواهد، و براي او لازم است تا در وقت ذبح بر سر قرباني خويش حاضر باشد.
و مستحب است كه قرباني را در روز ذبح كند.

 وليكن اگر آنرا به شب ذبح كرد؛ جواز دارد- به همراه كراهيت.

 اگر نماز عيد به روي سببي از اسباب معطل گردانيده شد، پس ذبح قرباني بعد از زوال خورشيد جائز است. اگر در شهري جماعت هاي روز عيد متعدد گرديد، ذبح كردن قرباني بعد از اولين نمازي كه در اين شهر خوانده شده است جواز دارد.

ذبح چه حيواناتي در قرباني جواز دارد و ذبح چه حيواناتي در آن جواز ندارد؟

قرباني صحت ندارد مگر با چهارپايان- از شتر و گاوو و گاويش و گوسفند و ذبح كردن حيوان وحشي در قرباني جواز ندارد. گوسفند براي يك نفر بسنده است. و شتر و گاو و گاوميش از جاي هفت كس بسنده است، به شرط اينكه سهم هر كدام از آنها يك هفتم آن باشد. پس اگر سهم يكي از آنان از يك هفتم كم گرديد، قرباني تمام آنان صحيح نمي شود. و ذبح كردن گاو، گاوميش، و شتر در قرباني از جاي هفت شخص فقط در صورتي صحيح است كه هر كدام از آنان با ذبح كردن آن اراده قربت به سوي خداي عزوجل را داشته باشند. اما اگر چنانچه يكي از آنان اراده آنرا دشات تا از گوشت آن استفاده نمايد، پس قرباني تمام آنها صحيح نمي شود. و قرباني از گوسفند فقط در آن گوسفندي جواز دارد كه يك سال تمام را كامل نموده و در سال دوم داخل شده باشد. و در قرباني؛ ذبح كردن گوسفند ميش هشت- نه ماهه اي كه اگر سال بروي گذشته باشد، و چنان چاق و فربه باشد كه يك ساله به نظر آيد، جائز است.
و قرباني از گاو و گاوميش جواز ندارد، مگر آنچه كه دو سال را كامل نموده و در سال سوم داخل شده باشد. و قرباني از شتر جواز ندارد مگر آنچه كه پنج سال را تكميل نموده و در سال ششم داخل شده باشد. و افضل اين است كه حيواني كه درقرباني ذبح مي شود چاق و فربه بوده از تمام عيپها سالم بوده باشد. و ليكن اگر حيوان (جماء) بود، و آن حيواني است كه خلقتاً شاخ ندارد، ذبح آن براي قرباني جائز است. همچنين اگر حيواني را ذبح نمود كه بعضي از شاخ آن شكسته و قطع شده بود ذبح آن براي قرباني جواز دارد. اما اگر شكستگي به مخ حيوان رسيده بود، پس ذبح آن براي قرباني صحت ندارد.
همچنين اگر حيوان خصي شده اي را ذبح نمودجواز دارد، بلكه اين اولي و احسن است، زيرا كه گوشت آن پاكيزه تر و لذيذ تر مي باشد. همچنين حيوان گرگيني را ذبح نمود جواز دارد، به شرط اينكه چاق و فربه باشد. اما اگر چنانچه حيوان گرگين لاغر بود، پس ذبح آن براي قرباني جواز ندارد. همچنين اگر حيواني را ذبح كرد كه ديوانه بود، جواز دارد، اگر چنانچه ديوانگي او را از چريدن باز نمي داشت.
اما اگر ديوانگي او را از چريدن باز مي داشت، پس ذبح آن براي قرباني جواز ندارد.
و ذبح حيوان نا بينا در قرباني جواز ندارد. همچنين ذبح حيوان يك چشمي كه چشم ديگر آن از بين رفته است در قرباني جواز ندارد. همچنين ذبح حيوان لنگي كه به سوي قربانگاه رفته نمي تواند جواز ندارد.
اما آن حيوان لنگي كه با سه پاي خويش راه مي رود، و پاي چهارم را بر زمين مي گذارد، تا به وسيله آن بر راه رفتن ياري بجويد، ذبح آن براي قرباني جواز دارد. همچنين ذبح حيوان لاغري كه لاغري آن به حدي رسيده است كه در استخوان وي مغزي نيست، براي قرباني جواز ندارد. همچنين ذبح حيواني كه گوش آن قطع شده است، يا دم آن قطع شده است، براي قرباني جواز ندارد. همچنين ذبح حيواني كه اكثر گوش وي، يا اكثر دم وي از بين رفته است براي قرباني جواز ندارد

اما اگر دو سوم گوش آن باقي ماند و يك سوم آن از بين رفت، پس ذبح آن براي قرباني صحيح است.
همچنين ذبح حيواني كه دندانهاي آن شكسته است براي قرباني جواز ندارد.
اما اگر اكثر دندانهاي آن باقي مانده بود، پس ذبح آن براي قرباني صحت دارد.
همچنين ذبح حيواني كه خلقتاً داراي گوش نيست براي قرباني جواز ندارد.
همچنين قرباني حيواني كه سر پستانهاي آن قطع شده است صحت ندارد.

مصرف گوشتها و پوست هاي قرباني

براي قربان كننده جائز است تا از گوشتهاي قرباني خويش بخورد.
همچنين براي او جائز است تا فقراء و اغنياء را از گوشتهاي قربان إطعام كند.
افضل اين است كه گوشتهاي قربان را به سه قسمت تقسيم نمايد: يك قسمت آنرا صدقه دهد، و يك قسمت آنرا براي خود و خانواده خويش ذخيره كند، و قسمت ديگر را براي نزديكان و دوستان خويش بفرستد.
اگر تمام گوشتهاي قربان را صدقه داد پس اين افضل است.
و اگر تمام گوشتهاي قربان را براي خود و خانواده خويش ذخيره كرد، اين نيز جواز دارد.
اگر چنانچه قرباني نذر كرده شده بود، پس براي نذر كننده مطلقاً خوردن از آن حلال نيست، بلكه بايد تمام آنرا صدقه دهد. و براي قربان كننده جائز است تا پوست قرباني را براي استفاده خود به كار گيرد، همچنين براي او جائز است تا پوست آنرا به شخص غني اي اهداء كند.
و ليكن اگر پوست قرباني را فروخت پس بروي واجب است تا بهاي آنرا صدقه دهد.
و مزد قصاب را از گوشتهاي قرباني نپردازد، و نه از بهاي پوست آن.

خداوندتعالیمن وهمه مسلمین را اهدیت نمایند به کار نیک.

برادر شما گلچین مهاجر در سویدن

مولف: سيد ابوالحسن علي حسن الندوي