علی اکبر فیاض

هیولای اعتیاد چه می کند؟

یکی از مشکلات و معضلات اجتماعی علاوه بر جنگهای 30ساله و مداوم که آسیبهای زیاد و عمیق اقتصادی، اجتماعی، امنیتی و فرهنگی بر ملت ما وارد کرده مواد مخدر و اعتیاد است. جامعه شناسان اعتیاد به مواد مخدر را یکی از عوامل و زمینه های نابودی یک ملت می دانند. تحقیقات میدانی زیادی توسط جامعه شناسان و سازمانهای اجتماعی در کشورهای صنعتی مانند اروپا و ایالات متحده ی امریکا در مورد اعتیاد و اشخاص معتاد صورت گرفته. اعتیاد به مواد مخدر مشکلات فراوانی را بر جامعه تحمیل می کند. امّا بیشترین تاثیر منفی خود را بر نظامی اجتماعی خانواده می گذارد. از آنجایی که خانواده واحد تشکیل دهنده ی جامعه می باشد، یا به عبارت دیگر خانواده زیربنای هرجامعه ای است. اعتیاد بیشترین آسیب را بر این نظام وارد می سازد. در کشور ما افغانستان آخرین آمار نشان می دهد که بیشتر از یک میلیون و دوصد هزار نفوس این کشور معتاد به مواد مخدّر است. باتوجه به این مطالب سوالات زیر پیش می آید که:

1- چرا این تعداد از مردم افغانستان به مواد مخدّر آلوده شده اند؟

2-آلوده شدن به مواد مخدّر چه پیامدهای منفی را دارد؟

3-چگونه از این بلای خانمان سوز نجات پیداکنیم؟   شاید بتوان به سوال اول این گونه پاسخ داد که:

جنگ و نا اامنی :

خشکسالی های پی در پی و عدم تولیدی بود مملکت بیکاری و زراعت تریاک و تنباکو رشوه ستانی و عدم دلسوزی برخی از مسوولین ممکتی عدم رعایت هنجارهای عرفی، اجتماعی، سست شدن باورهای دینی و مذهبی معتاد رفیق ناباب و مهاجرت به شهرها و کشورهای دیگر و عدم کنترل اجتماعی خانواده و نیروهای امنیتی، از عوامل اعتیاد به شمار می رود. در مورد سوال دوم می توان گفت: روان شناسان معتقدند که اعتیاد در شخص معتاد احساس تعلق به خانواده را سست و در نهایت از بین می برد.

اعتیاد باعث می گردد که روابط و پیوستگی بین اعضای خانواده غیر نرمال و غیر سالم گردد.نقشهای اعضاء در خانواده رعایت نشود و جایگاه افراد و وظایف به هم بخورد.

 و در نتیجه:

هنجارها و ارزشهای خانواده و باورهای اعتقادی به هم بخورد، که ناامنی، عدم اعتماد متقابل، عدم محبت را بوجود آورد. و احساس تعلق و دلسوزی را از بین ببرد.   شخص معتاد به مرور زمان سربار جامعه گردد و قدرت کاری اش از بین برود. فکری که بتواند خلاق باشد و کار فکری و مدیریتی کند نیز نابود می شود؛ بلکه تمام فکر و احساس او به تهیه ی مواد مخدر مشغول می گردد. غیرت و همیّت به تدریج در نزد چنین شخصی بی معنا می گردد و لذا به خود فروشی، دزدی، فساد اخلاقی و کارهای خلاف شریعت و قانون روی می آورد.در چنین جامعه ای خانواده و پیوندهای خانوادگی رو به تزلزل می رود، فساد اخلاقی و طلاق افزایش پیدامی کند و اطفال بی سرپرست و بی سرو سامان می شوند. تربیت دینی، اجتماعی، فرهنگی و خانوادگی اطفال رو به نابودی می رود. شاید پاسخ سوال سوم را این گونه گفت که : در نهایت اگر به چنین جامعه ای متنفذین مردمی، عالمان دینی، بزرگان مملکتی و مصلحان توجه نکنند، جامعه رو به نابودی می رود.