دوکتور محمد کاظم پوپل: 18 حمل 1391
بند برق کجکی : دومین تولید کننده برق درسطح جهان میشد:
چرا پلان مرحوم سردار محمدداود خان شهید در بند برق کجکی اجرا نه شد؟ ویا نمیشود؟
درسالهای 1355خورشیدی در بخش جراحی شفاخانه بست(ولایت هلمند) ایفای وظیفه می نمودم که تازه برق از بند برق گرشک ازشهر لشکرگاه قطع ، وبه قریه ها داده شد، و از بند برق کجکی به شهر لشکرگاه آورده شده بود . درآنزمان یکی ازهمصنفی هایم دردوران پوهنتون، به اسم داکتراسدالله ( قبلاًدرفاکولته بنام خان آقا بود) به صفت آمرمرکز صحی بند برق کجکی ایفای وظیفه مینمود، ازآن خواستم تا از بند برق کجکی دیدن نمائیم . من به همرای رئیس شفاخانه آقای داکترصاحب عیسی صافی و داکترصاحبان داخله ، هریک داکتر عبدالصبوربصیری، داکترپاچامیر، وداکترحمید شاه به دعوت داکتر اسدالله بخاطر دیدن بند برق کجکی عازم کجکی گردیدیم. بخاطر صرف نان چاشت ، داکتر صاحب اسدالله از سرانجنیر بند برق کجکی که اسم آن گل محمد بود نیز دعـوت بعمل آورد که تا از بند برق و ماشین های تولید برق وجای های مهم دیگر آن بدون کدام مزاحمت وممانعت دیدن کرده بتوانیم. زمانیکه موصوف داخل سالون شد، متوجه شدم که سرانجنیر صاحب از جمله همصنفی هایم (درلیسه حبیبیه) بود که تقریباً بعـد ازگذشت سالهای زیاد اولین بار باهم دیدارنمودیم. به رهنمایی سر انجنیرصاحب که با ما بود ازبند برق وتوربین های تولیدکننده برق ، که درآنزمان تنها یکی آن نصب و فعال، ودیگر های آن هنوز فعال نه شده بود دیدن نمودیم. چون برق هنوزکاملاً توزیع نگردیده بود ، لذا بخاطر حفاظت ماشین ها، آبگرمی های بزرگ را در جریان آب دریای هلمند گذاشته بودند تابرق اضافی ضایع ، وازتخریب ماشین ها جلوگیری بعمل آید. نظر به گفته سر انجنیرصاحب ، بخاطر تولید برق زیادتر، و آبیاری زمین های بیشتر ( البته بعـد ازبررسی بخش های مهندسی ،انجنیری و غیره مطالب وشرایط آن)، مرحوم سردار محمد داود خان رئیس صاحب جمهوروقت هدایت داده بود که پرچآبه بند برق کجکی را که عرض آن 100 متر بود، به اندازه 10 متر اضافه تر بلند تر برده شود ( پرچابه آن به امتداد محل بند برق ، مگر پایانتر در دامنه کوه به عرض 100متر قرار دارد. برعکس پرچآبه بند کانال درونته، و بندبرق سروبی میباشد که در دامنه کوه نبوده درخود بند است )، و درداوطلبی که کمپنی های مختلف شرکت نموده بود کشورهندوستان آنرا به قیمت ارزانتر اعمار مینمود. مرحوم داود خان شهید هدایت داده بود که نظر به قیمت ارزانتر آن ، همرای هند قرارداد شود که مسوده آن تکمیل شده بود، مگر متاسفانه حالت بدی که در وطن آمد ، داود خان شهید شد (روحش شاد باد) وپلان موصوف تاکنون اجرا نشد. پلان طوری بود که؛ بدون از توربین های اصلی که دراصل بند نصب گردیده بود، به غیرازآن ، بعدازبلندبردن پرچآبه، بصورت جداگانه یکتعـداد توربین های اضافی درشروع پرچآبه ، و یکتعداد دیگر در وسط ، در مسیر آب که از بالای پرچآبه در دریای هلمند پائین میشد نصب گردد، بدینمعنی که ؛ ازآب پرچآبه تا فرود آمدن آن به دریا ، بخاطر تولید برق دوبار(دو دفعه) استفاده میشد، که نظر به گفته سر انجنیر صاحب ، بند کجکی ، از نظر تولید برق در جهان ، به درجه دوم قرار میگرفت ، و اظهار نمود که ما این مقدار برق را در وطن نمیتوانیم مصرف کنیم بسیار زیاد است، لذا سردار صاحب داود خان چنین پلان د ارد که از ولایت غزنی شروع الی جنوب و غرب الی هرات و میمنه در آینده نزدیک ازهمین برق کجکی توزیع گردد، وبرق اضافی که در وطن ما امکان مصرف آن نیست به پاکستان به فروش برسد. متاسفانه که مرحوم داودخان به شهادت رسید، و پلان آن تا امروزتطبیق نه شد .
اگر پلان موصوف تطبیق میشد :
1 - زمین های زیادی تحت آبیاری قرار میگرفت ، و از ضایع شدن آب در کشور بیگانه جلو گیری میشد.
2- همچنان تقریبا اضافه تر از مناصفه تمام کشور از نور برق تنها ازهمین بند برق مستفید میشد.
3 - سوال دراینجاست که اکنون چرا وزارت آب وبرق ، و وزارت زراعت وآبیاری به کمک کشور های (به اصطلاح) کمک کننده به آن پلان توجه و اقدام نکرده اند، و نمیکنند تا از برق های وارداتی ، و غله جات وارداتی جلوگیری شده و خود کشور ما خود کفا گردد و احتیاج به کشور های همسایه ودیگر کشور ها نباشند.
4- اگردولتمردان وطن ما برعلاوه بند برق کجکی به اعمار بندهای بزرگ وکوچک دیگرمناطق نیزتوجه نمایند، ازیگطرف برای هموطنان ما کار پیدا میشود ، وازطرف دیگر غـذا ، و برق. که نتیجه آنست صلح ، ترقی و پیشرفت
باعرض حرمت
نظریات بیننده گان: